Zasady usuwania drzew i krzewów

Wycinka drzew na działce – potencjalne powody

Wycinka drzew na działce to temat złożony. Dużą rolę w kontekście konieczności posiadania zezwolenia może odgrywać przyczyna chęci usunięcia drzewa.

Na wstępie należy przypomnieć, że wycięcie drzewa lub krzewu wiąże się zasadniczo z koniecznością uzyskania zgody właściwego organu administracji publicznej. Nie wszyscy muszą jednak spełnić ten obowiązek. Ustawa wprowadziła bowiem pewne zwolnienia.

W tym kontekście ważne jest to, że bez formalności można usuwać nie tylko krzewy owocowe, ale także i ozdobne. Wynika to z treści nowego art. 83f ust. 1, który przewiduje, że bez zezwolenia będzie można usuwać zarówno krzewy, których wiek nie przekracza 10 lat, jak i „krzewy na terenach pokrytych roślinnością pełniącą funkcje ozdobne, urządzoną pod względem rozmieszczenia i doboru gatunków posadzonych roślin, z wyłączeniem krzewów w pasie drogowym drogi publicznej, na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków oraz na terenach zieleni”. Z treści uzasadnienia do projektu nowelizacji wynika wprost, że intencją tego zapisu jest objęcie zwolnieniem wszelkich krzewów znajdujących się m.in. na terenach ogrodów przydomowych oraz działek w rodzinnych ogrodów działkowych. Tym samym można uznać, że usunięcie jakiekolwiek krzewu z działki w ROD nie będzie już obwarowane obowiązkiem uzyskania stosownego zezwolenia.

Najczęściej o decyzji właścicieli działek o wycięciu drzewa decydują następujące aspekty:

zły stan drzewa i jego wpływa na bezpieczeństwo – drzewa chore, uszkodzone lub obumarłe mogą stanowić zagrożenie dla ludzi, budynków czy infrastruktury. W takich przypadkach wycinka jest często wskazana, ponieważ może zapobiec ewentualnym wypadkom;
oddziaływanie czynników atmosferycznych na drzewo – ekstremalne warunki pogodowe, takie jak silne wiatry, susze czy powodzie, mogą uszkodzić korzenie lub pień. W wyniku takich wydarzeń drzewa mogą stać się niestabilne i wymagać usunięcia;
choroby i szkodniki atakujące drzewo – drzewa zaatakowane przez choroby lub szkodniki mogą zagrażać innym roślinom w okolicy. Wycinka takich drzew jest często konieczna, aby powstrzymać rozprzestrzenianie się problemu;
rozbudowa domu lub postawienie nowego budynku – plany zagospodarowania przestrzennego czy rozwój nieruchomości mogą wymagać usunięcia drzew. Właściciele działek często decydują się na wycinkę, aby umożliwić budowę nowych budynków, dróg czy innych konstrukcji;
inna wizja krajobrazu – właściciele działek często podejmują decyzję o wycince drzew w ramach projektów krajobrazowych, mających na celu poprawę estetyki przestrzeni lub realizację określonych wizji architektonicznych;
zarządzanie ogrodem – w ramach planu pielęgnacji ogrodu właściciele mogą uznać, że niektóre drzewa są niepożądane ze względu na swoje rozmiary, lokalizację lub wpływ na inne rośliny. W takich przypadkach wycinka może być częścią działań mających na celu utrzymanie estetyki i zdrowia ogrodu.

Wprowadzane zmiany dotyczą również zasad wycinki drzew. Z perspektywy działkowca ważne jest, że zrezygnowano z dotychczasowego wymogu uzyskania zezwolenia na usunięcie drzewa uzależnionego od wieku rośliny (wymóg ten dotyczy drzew, których wiek przekracza 10 lat). Jednakże bez zezwolenia można usunąć w szczególności:

drzewa owocowe;
drzewa, których obwód pnia na wysokości 5 cm nie przekracza:
1. 35 cm – w przypadku topoli, wierzb, kasztanowca zwyczajnego, klonu jesionolistnego, klonu srebrzystego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego,
2. 25 cm – w przypadku pozostałych gatunków drzew.

Powyższe oznacza, że na usunięcie niektórych kategorii drzew nadal konieczne jest uzyskania zezwolenia. Takie zezwolenie wydaje zasadniczo wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Zainteresowany musi więc najpierw złożyć odpowiedni wniosek, który uruchamia całą procedurę zmierzającą do wydania decyzji. Kto zatem składa wniosek? Odpowiedzi udziela art. 16 ust. 2 ustawy o ROD. Z tego przepisu wynika, że jeżeli istnieje potrzeba usunięcia drzewa z terenu działki, to wniosek powinien złożyć działkowiec, gdyż to on jest właścicielem wszystkich nasadzeń znajdujących się na działce. Natomiast w przypadku zamiaru usunięcia drzewa lub krzewu z terenu ogólnego ogrodu, to stowarzyszenie ogrodowe (zarząd ROD) występuje o wydanie odpowiedniego zezwolenia.

Pamiętać należy, że za usunięcie drzew lub krzewów ponosi się zazwyczaj opłaty. Obciążają one posiadacza nieruchomości; nalicza je i pobiera organ, który zezwolił na ich usunięcie. Ich wysokość podaje w zezwoleniu. Ale Uwaga: ustawa zawiera wiele zwolnień od obowiązku naliczenia takiej opłaty. W szczególności dotyczy to sytuacji usunięcia drzew lub krzewów, na których usunięcie nie jest wymagane zezwolenie, a także drzew lub krzewów, na których usunięcie osoba fizyczna uzyskała zezwolenie na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wynika stąd, że działkowcy są zasadniczo zwolnieni z tej opłaty, zwłaszcza że na terenie ROD nie ma prawnej możliwości prowadzenia działalności gospodarczej.

Na zakończenie trzeba przestrzec, że naruszenie powyższych zasad wiąże się z negatywnymi konsekwencjami finansowymi. Ustawa bowiem przewiduje, że wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za:

usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia;
usunięcie drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości;
zniszczenie drzewa lub krzewu;
uszkodzenie drzewa spowodowane wykonywaniem prac w obrębie korony drzewa.

Kara wynosi zasadniczo tyle, ile dwukrotna opłata za usunięcie drzew lub krzewów. Jej nieuiszczenia w terminie powoduje, że ustalona kara wraz z odsetkami za zwłokę podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zanim więc przystąpimy do wycięcia drzewa z naszej działki, upewnijmy się, czy spełniliśmy wszystkie obowiązki z tym związane, aby niepotrzebnie nie narazić się na poważne sankcje finansowe.

Zezwolenie na wycinkę drzew – co zrobić, by je uzyskać?

Jeżeli po określeniu gatunku drzewa i zmierzeniu obwodu pnia na wysokości 5 cm okazało się, że niezbędne jest uzyskanie zezwolenia na wycinkę drzewa, musisz wykonać szereg formalności. Jak uzyskać zezwolenie na wycięcie drzewa na działce? Tak wygląda procedura krok po kroku:

Zmierz obwód pnia na wysokości 130 cm (jeżeli drzewo ma kilka pni, zmierz obwód na tej wysokości każdego z pni). Uzyskany wynik, obok gatunku rośliny, ma wpływ na wysokość opłaty za wycięcie drzewa.
Przygotuj wniosek o zezwolenie na wycinkę drzewa oraz wymagane dokumenty. Poza prawidłowo wypełnionym wnioskiem niezbędne jest posiadanie następujących dokumentów: oświadczenie o posiadanym tytule prawnym władania nieruchomością (lub zgodę właściciela nieruchomości na usunięcie drzewa, jeśli jesteś najemcą lub dzierżawcą działki), rysunek lub mapę określającą usytuowanie drzewa w stosunku do granic nieruchomości i obiektów budowlanych istniejących lub budowanych na tej nieruchomości, projekt planu nasadzeń zastępczych lub przesadzeń drzewa, jeśli jest planowane. Ponadto, w szczególnych przypadkach, niezbędne może być oddanie dodatkowych dokumentów, takich jak decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach lub zezwolenie na odstępstwo od zakazów obowiązujących w stosunku do gatunków chronionych.
Złóż wniosek i inne dokumenty. Możesz to zrobić osobiście w odpowiednim urzędzie (starostwie powiatowym, urzędzie marszałkowskim, miasta lub gminy), ale też listownie lub elektronicznie.
Umów się z urzędnikiem na oględziny działki. Urząd po otrzymaniu wniosku skontaktuje się z Tobą, by umówić termin i przeprowadzić oględziny. Ich celem jest zweryfikowanie, czy wycinka drzew na posesji nie naruszy zakazów obowiązujących w stosunku do chronionej przyrody.
Po otrzymaniu zezwolenia opłać usunięcie rośliny, uiszczając wskazaną opłatę na konto urzędu, który zaakceptował wniosek. Teraz zgodnie z prawem można wyciąć drzewo.

Jak wyliczyć karę za usunięcie drzewa bez zezwolenia?

Aby obliczyć wysokość kary, trzeba sprawdzić stawki opłat obowiązujące w danym roku. Są one publikowane w obwieszczeniu Ministra Środowiska.

Poniżej tabela, która jest niezbędna do wyliczenia kary. Obwód pnia i mnoży się razy stawkę z rozporządzenia Ministra Środowiska i to wszystko jeszcze razy dwa.

Opłaty różnią się w zależności od:

gatunku drzewa (podział na 5 grup, poniżej tabela),
obwodu pnia mierzonego na wysokości 130 cm – do 100 cm lub powyżej 101 cm. Jeżeli jest kilka pni to obwód najgrubszego pnia plus połowę obwodów pozostałych.
Kara to zawsze podwójna wartość takiej opłaty.

Przykład: Dla brzozy, która należy do drugiej grupy stawek opłat, za każdy centymetr obwodu pnia do 100 cm nalicza się 25 zł, a powyżej 100 cm – 30 zł. Kara stanowi dwukrotność tej opłaty. Przykładowo, za nielegalne usunięcie brzozy o obwodzie 80 cm kara wyniesie 4000 zł (2 x 80 cm x 25 zł). Jak widzimy w poniższej tabeli, dla brzozy stawka wynosi 25 złotych, jeśli obwód pnia na wysokości 130 cm nie przekracza 100 cm. Za wycięcie dębu, który należy do 3 grupy stawek, o obwodzie pnia powyżej 110 cm zapłacilibyśmy 15 400 zł kary (2 x 110 x 70 zł).

Obwód pnia drzewa w cm mierzonego na wysokości 130 cm	Grupa stawek 1	Grupa stawek 2	Grupa stawek 3	Grupa stawek 4	5
Obwód pnia drzewa w cm mierzonego na wysokości 130 cm	kasztanowiec zwyczajny, klon jesionolistny, klon srebrzysty, platan klonolistny, robinia akacjowa, topola, wierzba	brzoza, czeremcha, czereśnia, daglezja, dąb czerwony, glediczja trójcierniowa, jesion, jodła – z wyjątkiem jodły koreańskiej, kasztan jadalny, kasztanowiec – pozostałe gatunki, klon czerwony, klon jawor, klon zwyczajny, lipa, metasekwoja chińska, modrzew, olcha, orzech, sofora chińska, sosna, sumak, świerk, wiąz, wiśnia – z wyjątkiem ałyczy i wiśni wonnej, żywotnik olbrzymi	ałycza, ambrowiec balsamiczny, buk pospolity, choina kanadyjska, cypryśnik błotny, dąb – z wyjątkiem dębu czerwonego, grab pospolity, grusza, jabłoń, jarząb pospolity, klon polny, kłęk amerykański, korkowiec amurski, leszczyna turecka, magnolia, miłorząb japoński, morwa, orzesznik, rokitnik zwyczajny, surmia, tulipanowiec amerykański, wiśnia wonna	cis, cyprysik, głóg, jałowiec, jarząb – pozostałe gatunki, jodła koreańska, oliwnik, żywotnik zachodni	rodzaje i gatunki drzew inne niż wymienione w grupach 1-4
Obwód pnia na wysokości 130 cm do 100 cm	12 zł	25 zł	55 zł	170 zł	25 zł
Obwód pnia na wysokości 130 cm od 101 cm	15 zł	30 zł	70 zł	210 zł	30 zł

🌳 Legalna wycinka drzew – instrukcja krok po kroku

W odpowiedzi na Państwa liczne pytania dotyczące procedur usuwania drzew na terenie naszych ogrodów, przedstawiamy prostą ścieżkę postępowania. Aby proces przebiegł zgodnie z prawem i sprawnie, prosimy o zachowanie poniższych kroków:

1. Dokumentacja fotograficzna

Zanim podejmiesz jakiekolwiek działania, wykonaj co najmniej 2-3 zdjęcia drzewa:

Zdjęcie pnia z miarką: Należy przyłożyć miarkę do pnia drzewa. Zgodnie z przepisami, obwód pnia mierzymy na wysokości 5 cm od ziemi (w celu ustalenia, czy zezwolenie jest wymagane) oraz opcjonalnie na wysokości 130 cm.
Zdjęcie całej sylwetki: Fotografia powinna przedstawiać całe drzewo, uwzględniając jego koronę oraz stan zdrowotny (widoczne uschnięte gałęzie, ubytki itp.).

2. Wniosek do Urzędu Gminy

Kolejnym krokiem jest wypełnienie oficjalnego wniosku.

Gotowy formularz wniosku do Urzędu Gminy w Czernicy znajdą Państwo w załączniku Zgłoszenie Usunięcia Drzewa 🌳 lub w zakładce Dokumenty —> Działki —> Zgłoszenie Usunięcia Drzewa
Do wypełnionego wniosku należy dołączyć wykonane wcześniej zdjęcia.

3. Złożenie dokumentów

Komplet dokumentów (wniosek + zdjęcia) można dostarczyć do Urzędu Gminy w Czernicy:

Elektronicznie: Wysyłając e-mail na adres korespondencyjny urzędu: czernica@czernica.pl.
Elektronicznie E-Doręczenia: Wysyłając e-mail na adres E-Doręczenia: PL-63304-59867-GRERS-24
Tradycyjnie: Wysyłając listem poleconym na adres:Urząd Gminy Czernica > ul. Kolejowa 355-003 Czernica

4. Oczekiwanie na decyzję

Po wysłaniu zgłoszenia należy oczekiwać na oficjalną decyzję urzędu lub oględziny urzędnika. Pamiętaj: prace wycinkowe można rozpocząć dopiero po uzyskaniu prawomocnej zgody lub po upływie ustawowego terminu na wniesienie sprzeciwu przez Gminę.

Do pobrania: [📥 Wniosek o wycinkę drzew – Urząd Gminy Czernica.pdf]

Mamy nadzieję, że powyższa instrukcja ułatwi Państwu dopełnienie niezbędnych formalności!